تاریخچه سیمان در ایران

براساس مطالعات انجام شده، ايرانيان مانند یونانیان و رومیان و فینیقی ها، قادر به تهيه ملات‌هایی بودند که انسجام خود را در مجاورت آب نيز حفظ میكرد، آثار باقيمانده‌ای مانند سدها و پل‌هاي عظيم در مناطق مختلف ايران همچون سد ايزدخواست كه اولين سد قوسی جهان بشمار میرود، مشخص مي‌سازد كه ايرانیان از ديرباز خواص هيدروليكی آهك را مي‌شناخته‌اند، حتي پختن آهك را رومی‌ها از یونانی‌ها و يوناني‌ها از ايرانيان فرا گرفتند، زيرا قديمي‌ترين ملات آهكي در ايران كشف شده است، چيني‌ها نیز طریفه پختن سنگ آهك را می ‌دانستند و 2000 سال پيش در ساخت ديوار چين، از ملاتهای آهکی استفاده مي‌كرده‌اند، اما ملات‌های یافته شده در ايران خيلي قديمي‌تر از آن است.

ایرانیان به خصوص در مناطق شمالی خلیج ‌فارس از نوعي ملات به نام ساروج ( یا سارو به گویش محلی) جهت استحكام و آب ‌بندی در ساختمان حمامها , آب‌انبارها، حوضها و ساختمانهاي مهم استفاده مي‌شده است . در ساختمان سد دز بر روي رود كارون كه در زمان شاهپور دوم ساخته شد و بند امير كه در زمان عضدالدوله ديلمي بنا گرديد و همچنين در ساختمان آب‌انبارهای قديمي از تركيبات مشابه سيمان استفاده شده است كه خواص جالب و مقاومت بالايي دارد. معروف‌ترين اين ساروج‌ها، ساروج خمير است كه در بندر خمير در حاشیه خلیج فارس تهیه میشد و هنوز تاسيسات بندری ساخته شده با اين نوع ملات در نقاطی از بندر لنگه و بندر بوشهر پابرجا هستند.

اینکه از چه موقع مصرف سیمان به شکل امروزی در ایران رایج شده چندان مشخص نیست، اما آنچه که مسلم است ورود سیمان در ایران توسط بیگانگان بوده که از آن برای ساختن بناهایی نظیر کلیسا، سفارتخانه و تأسیسات بندری استفاده شده است.

فکر ایجاد کارخانه سیمان در ایران و انجام بررسی های لازم روی مواد اولیه مناسب سیمان سازی از سالهای 1307 شروع و نهایتاً در شهریور سال 1310 بین دولت ایران و شرکت ایران و سوئد قرارداد خرید یک کارخانه سیمان به ظرفیت 100 تن در روز از شرگت دانمارکی اف.ال.اسمیت (F.L. Smith) بسته شد. حاصل مطالعات روی مواد اولیه، انتخاب کوه سرسره در جوار شهر ری در هفت کیلومتری جنوب تهران در امتداد کوه بی بی شهربانو بود.
با گذشت زمان و افزايش تقاضا براي اين محصول، نياز به كارخانه‌هاي ديگر آشكار شد. بر اين اساس در سال 1314، كارخانه ديگري با ظرفيت روزانه 200 تن از شرکت آلمانی پولیزیوس خريداری و در سال 1315 در جوار كارخانه قبلي عمليات ساختماني آن شروع و در سال 1316 بهره‌برداري از واحد دوم آغاز شد.

با گذشت بیش از هشتاد سال در حال حاضر 64 کارخانه سیمان در ایران با تولید حدود 77 میلیون تن در سال وجود دارد.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

eXTReMe Tracker